დერ შპიგელი“ (Der Spiegel) არ არის მხოლოდ ჟურნალი, ის ევროპული საგამოძიებო ჟურნალისტიკის სიმბოლო და გერმანიის „მეოთხე ხელისუფლებაა“. მისი ისტორია გამბედაობის, სკანდალებისა და პრინციპების დაცვის ნაზავია.
წარმოშობის ისტორია
ჟურნალის ისტორია მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისთანავე, ნანგრევებში მყოფ გერმანიაში დაიწყო:
1946 წელს ბრიტანული საოკუპაციო ძალების ინიციატივით, ჰანოვერში დაარსდა ჟურნალი Diese Woche („ეს კვირა“). მისი მიზანი გერმანელებისთვის თავისუფალი პრესის ნიმუშის ჩვენება იყო. მალე ბრიტანელებმა ჟურნალის მართვა გადასცეს ახალგაზრდა გერმანელ რედაქტორს, რუდოლფ აუგშტაინს. 1947 წლის 4 იანვარს მან ჟურნალს სახელი შეუცვალა და „Der Spiegel“ (სარკე) უწოდა.
1962 ეს იყო გარდამტეხი მომენტი. ჟურნალმა გამოაქვეყნა სტატია დასავლეთ გერმანიის თავდაცვისუნარიანობის სუსტ წერტილებთან დაკავშირებით . მთავრობამ რედაქცია სახელმწიფო ღალატში დაადანაშაულა და აუგშტაინი დააპატიმრა. თუმცა, საზოგადოებრივმა პროტესტმა გაიმარჯვა, თავდაცვის მინისტრი გადადგა, ხოლო „შპიგელი“ პრესის თავისუფლების მთავარ გარანტად იქცა.
„შპიგელის” ციფრული ეპოქა და გავლენა
დღეს „შპიგელი“ ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და გავლენიანი ყოველკვირეული გამოცემაა ევროპაში. აქვს მულტიმედიური პლატფორმა.
დღეს ის აღარ არის მხოლოდ ქაღალდის ჟურნალი. Spiegel.de გერმანულენოვან ინტერნეტში ერთ-ერთი ყველაზე რეიტინგული საინფორმაციო პორტალია. მათ აქვთ საკუთარი ტელეწარმოება (Spiegel TV) და პოდკასტების ფართო ქსელი. შპიგელში წამყვანი ადგილი უჭირავს საგამოძიებო ჟურნალისტიკის განყოფილებას .
ჟურნალი კვლავ ინარჩუნებს „ფაქტების გადამმოწმებელთა“ (Fact-checking) ყველაზე დიდ განყოფილებას მსოფლიოში. ნებისმიერი ციფრი თუ ციტატა, რომელიც სტატიაში ხვდება, მკაცრ ფილტრს გადის.
რეპუტაციული გამოწვევები
ბოლო წლებში გამოცემამ მძიმე დარტყმა მიიღო კლას რელოციუსის სკანდალის გამო (2018 წელი), როდესაც გაირკვა, რომ მათმა ვარსკვლავმა რეპორტიორმა არაერთი სტატია გამოიგონა .
ტირაჟი – დაახლოებით 700,000 (ბეჭდური და ციფრული)
მფლობელობა – თანამშრომლები ფლობენ აქციების 50.5%-ს – უნიკალური მოდელი.
შპიგელის სლოგანი – Sagen, was ist („თქვი ის, რაც არის“)
„შპიგელი“ დღესაც რჩება გერმანული დემოკრატიის „მეთვალყურე ძაღლად“, რომელიც არ ერიდება კრიტიკას არცერთი პოლიტიკური ძალის მიმართ.