ევროსასამართლომ მიხეილ რამიშვილის საქმეზე საქართველოს 9,500 ევროს გადახდა დააკისრა

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (ECHR) 2026 წლის 3 თებერვალს გამოაქვეყნა გადაწყვეტილება საქმეზე „რამიშვილი საქართველოს წინააღმდეგ“ (განაცხადი №4100/24). სასამართლომ ერთხმად დაადგინა ევროპული კონვენციის მე-8 მუხლის (პირადი ცხოვრების დაცვის უფლება) დარღვევა და ქართულ სასამართლოებს ადვოკატის რეპუტაციის დაცვის კუთხით უმოქმედობაში დასდო ბრალი.

საქმის დეტალები: „აგენტობის“ ბრალდება ტელეეთერში

დავა ეხება 2017 წლის სექტემბერში ტელეკომპანია „იბერიას“ ეთერში გასულ გადაცემას. გადაცემის მსვლელობისას, ცნობილმა სასულიერო პირმა (მამა ი.), მიხეილ რამიშვილს „ინფორმატორი“, „პროვოკატორი“ და „ჩანერგილი აგენტი“ უწოდა. სასულიერო პირი ამტკიცებდა, რომ რამიშვილი ე.წ. „ციანიდის საქმეში“ და მანამდე „გირგვლიანის საქმეში“ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურებს ინფორმაციას აწვდიდა.

ადვოკატმა ცილისწამებისთვის ქართულ სასამართლოებს მიმართა, თუმცა სააპელაციო და უზენაესმა სასამართლოებმა მისი სარჩელი არ დააკმაყოფილეს. ქართველი მოსამართლეების არგუმენტით, ეს იყო არა ფაქტები, არამედ „ღირებულებითი მსჯელობა“, რომელიც გამოხატვის თავისუფლებითაა დაცული.

ევროპული სასამართლოს მკაცრი შეფასება

სტრასბურგის სასამართლომ ფუნდამენტურად შეცვალა ქართული სასამართლოების მიდგომა და აღნიშნა:

მტკიცების ტვირთი: სასამართლომ მიიჩნია, რომ მომჩივანს (მიხეილ რამიშვილს) დაეკისრა შეუსრულებელი მტკიცების ტვირთი – მას სთხოვდნენ დაემტკიცებინა, რომ ის არ არის აგენტი, ნაცვლად იმისა, რომ ბრალმდებელს დაემტკიცებინა თავისი ნათქვამი.
პროფესიული რეპუტაცია: სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ადვოკატისთვის „აგენტობის“ დაბრალება განსაკუთრებით საზიანოა, რადგან ეს პირდაპირ ურტყამს მის პროფესიულ ეთიკასა და კლიენტების ნდობას.
ფაქტი და არა მოსაზრება: სტრასბურგმა განმარტა, რომ ვინმეს „ინფორმატორად“ მოხსენიება არის კონკრეტული ფაქტი, რომელსაც სჭირდება მტკიცებულება და ის არ შეიძლება ჩაითვალოს მხოლოდ სუბიექტურ აზრად.

ფინანსური კომპენსაცია

სასამართლომ დაადგინა, რომ საქართველომ ვერ დაიცვა სამართლიანი ბალანსი გამოხატვის თავისუფლებასა და პირადი ცხოვრების დაცვას შორის. შედეგად, სახელმწიფოს დაეკისრა შემდეგი თანხების გადახდა:

4 500 ევრო — მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად;
5 000 ევრო — სამართლებრივი ხარჯებისა და დანახარჯების დასაფარად.

ჯამში: 9 500 ევრო.

გადაწყვეტილების მიხედვით, აღნიშნული თანხა სამი თვის ვადაში უნდა გადაერიცხოს მომჩივანს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას საჯარიმო პროცენტები დაერიცხება.

ეს გადაწყვეტილება არის უმნიშვნელოვანესი პრეცედენტი ქართული იურიდიული სივრცისთვის, რადგან ის მკაფიოდ მიუთითებს, რომ გამოხატვის თავისუფლება არ ნიშნავს დაუსაბუთებელი ცილისწამების უფლებას, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე პროფესიულ რეპუტაციას ეხება.

წყარო: https://hudoc.echr.coe.int/#{%22itemid%22:[%22001-248200%22]}