სამეზობლო სამართალი ჩვენს ყოველდღიურ ყოფაში საკმაოდ აქტუალური თემაა. ის არეგულირებს ურთიერთობებს მომიჯნავე მიწის ნაკვეთების ან უძრავი ქონების მესაკუთრეებს შორის. საქართველოში ამ საკითხს ძირითადად სამოქალაქო კოდექსი განსაზღვრავს.
აქ არის ძირითადი პრინციპები, რომლებიც დაგვეხმარება მეზობლებთან ცივილიზებული ურთიერთობის შენარჩუნებაში:
- თმენის ვალდებულება
ეს არის სამეზობლო სამართლის ” ოქროს წესი”. თქვენ ვალდებული ხართ აიტანოთ მეზობელი ნაკვეთიდან მომავალი ზემოქმედება (გაზი, ორთქლი, სუნი, ჭვარტლი, კვამლი, ხმაური, სითბო, ვიბრაცია), თუ:
ა) ეს ზემოქმედება არ უშლის ხელს თქვენი ნაკვეთით სარგებლობას.
ბ) ხელს უშლის, მაგრამ უმნიშვნელოა.
თუ ზემოქმედება არსებითია და გამოწვეულია ნაკვეთით არასამეზობლო (არაჩვეულებრივი) სარგებლობით, თქვენ გაქვთ უფლება მოითხოვოთ მისი შეწყვეტა.
- ხეები და მცენარეები საზღვარზე
ხშირად დავის საგანი ხდება მეზობლის ეზოდან გადმოწეული ტოტები ან ფესვები:
ნაყოფი: ხის ნაყოფი, რომელიც თქვენს ნაკვეთზე ვარდება, თქვენს საკუთრებად ითვლება.
ტოტები და ფესვები: თქვენ გაქვთ უფლება მოჭრათ მეზობლის ხის ის ფესვები ან ტოტები, რომლებიც გადმოდის თქვენს მიწაზე, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი ხელს გიშლიან ნაკვეთით სარგებლობაში.
მიჯნის ხე: ხე, რომელიც ზუსტად საზღვარზე დგას, ორივე მეზობლის საერთო საკუთრებაა.
- მშენებლობა და “ხედვის უფლება”
მშენებლობისას უნდა დაიცვათ კანონით დადგენილი დისტანცია საზღვრიდან.
მაგალითად, მეზობელს არ აქვს უფლება ააშენოს ისეთი რამ, რაც საფრთხეს შეუქმნის თქვენს ნაგებობას (მაგალითად, გამოიწვევს ნიადაგის ჩამოშლას).
აქ მნიშვნელოვანია ის, რომ ქართული კანონმდებლობით, ხედვის უფლება (რომ მეზობელმა ხედი არ დაგიკეტოთ) პირდაპირ არ არის გარანტირებული, თუ ეს არ არღვევს კონკრეტულ სამშენებლო ნორმებს ან ინსოლაციის (მზის შუქის ფანჯარაში მოხვედრის) წესებს.
- სამეზობლო წონასწორობა
მეზობლებს აქვთ “ურთიერთპატივისცემის” ვალდებულება. ეს ნიშნავს, რომ საკუთარი უფლებით სარგებლობისას (მაგალითად, რემონტისას) მაქსიმალურად უნდა გაითვალისწინოთ მეზობლის ინტერესები.
5. მეზობლის უფლება/მოვალეობა
ხმაური : აკრძალულია დადგენილი ნორმების ზემოთ (განსაკუთრებით ღამის საათებში). |
საზღვრის მონიშვნა: ორივე მეზობელი ვალდებულია, მონაწილეობა მიიღოს საზღვრის მონიშვნაში (ღობე, მიჯნა)
წყლის ჩამონადენი: სახურავიდან წყალი ისე უნდა იყოს მიმართული, რომ მეზობლის ნაკვეთზე არ ჩაედინებოდეს.
როგორ მოვიქცეთ დავის შემთხვევაში
სანამ სასამართლოს მიმართავდეთ, რეკომენდებულია:
პირისპირ საუბარი: ხშირად მეზობელმა არც კი იცის, რომ გაწუხებთ.
მედიაცია: მესამე, ნეიტრალური პირის ჩართვა.
მუნიციპალური ინსპექცია: თუ საქმე ეხება უკანონო მშენებლობას ან ხმაურს.
შენიშვნა: თუ თქვენი უფლებები უხეშად ირღვევა, შეგიძლიათ მოითხოვოთ ზიანის ანაზღაურება ან ხელშემშლელი გარემოების აღმოფხვრა სასამართლოს მეშვეობით.
გაქვთ რაიმე მოსაზრება?
გაგვიზიარეთ თქვენი რეაქცია ან დატოვეთ მოკლე პასუხი — სიამოვნებით მოვისმენთ თქვენს აზრს!